عه‌دنان عوسمان

رەخنەگرتن لە نێو بازنەکە فەزیلەتە، لە دەرەوەی رەزالەتە‌


حزبی کوردی پڕاوپڕە لە کەلێن و کەم و کورتی. ئەم حزبانە زادەی واقع و کەلتوری سیاسیی ئەم وڵاتەن، زادەی ساڵانێکی دورو درێژی حوکمرانیەکی نا تەندروست و کۆمەڵگاویرانکەر و نەبونی ئازادی و دامەزراوەکانن. بۆیە هەمیشە پێویستمان بەوەیە رەخنە لە هەموو بوارەکانی کاری حزبی بگرین و ناتەواوییەکانی بخەینە روو. تەنها بە رەخنەی بەردەوامیش ئەتوانین وێنەی نوێ و مۆدێل و شێوازی تازەی کاری حزبی بنیات بنێین. ئەوانەی هەست بە کەموکورتی ئەکەن و سڵ لە دەرخستنی ئەکەنەوە، تەنها بە سێ هۆکارە: یا بێئاسۆیی و بێدیدگاییە لە دەرخستنی کێشەکان و پێشاندانی هەنگاوەکانی چاککردنی، وەیا هەڵبژاردنی کۆیلەیەتی و بێدەنگ بون و رەزامەندیە ئەویش لە پێناو بەرژەوەندیەکی تایبەت و پلەو پۆستێک، وەیا بە هۆی ئەوەیە کە هەندێک پێیان وایە هیچ حزبێک بەدەر نابێت لە کەموکورتی و دەبێت پشودرێژبین لە چارەسەرکردنی و زەمەن دەرفەتی باشتر فەراهەم ئەکات بۆ دۆزینەوەی رێگای ئسوڵی بۆ چاکسازی.

گۆڕان وەک حزبێکی کوردی زادەی ئەم واقعە سەختەیە، بەدەر نییە لەو کەم و کورتیانە. حزبێکی نوێیەو دەیەوێت پەنا بۆ شکڵ و شێوازی جیاواز لە کارکردن ببات. چەند لەمەدا سەرکەوتوو دەبێت ئەوەو کۆمەلێک پرسیاری تر پێش ماوەیەک خستمنە روو. بۆیە بەش بە حاڵی خۆم هیچ وەلامێکم بۆ رەخنەی کەسانی خەمخۆر و دڵسۆز وەیا ناحەز و قین لە دڵ نییە. ئەوان ئازادن چی ئەڵێن و چی ئەنوسن و هەق وایە گۆڕان سود لەو رەخنەو سەرنجانە ببینێت و سنگی فراوان بێت. ئەگەر بمانەوێت ئەزمونێکی نوێی کاری حزبی تاقیبکەینەوە دەبێت بە وردی سەرنج بدەینە ئەو رەخنانە و کاریان لەسەر بکەین. بەڵام کە مەسەلە بگاتە ئاستی ئاوەژوو کردنی راستیەکان و لێڵکردنی سەرچاوەکانی رەخنەگرتن و بەلارێدابردنی خوێنەر لە پرسیارکردن، واتە کە کاربگاتە چەواشەکاری بە بەرژەوەندیەکی ترەوە تا ئاستی پیشاندانی گۆرانخوازان وەک کۆیلەی دەستەمۆی سەرەوەی خۆیان و گیانێکی بێروح و بزوتنەوەکەش وەک رێکخراوێکی ستالینی داخراو، ئیتر ئەوە ئەو ساتەوەختەیە کە بێدەنگی نیشانەی سەلماندنی ئەو چەواشەکاریانەیە، واتای رازیبونە بەو وێنایەی بۆ ئەندامان و چالاکوانەکانی بزوتنەوەکە دەکرێت.

خەفەتی زۆریشم بۆ دووشتە: یەکەم هەندێک بەرێز تەنها کاتێک کە بزوتنەوەکە بەهەر هۆکارێک بێت جێدەهێڵن دەست ئەکەن بە هەڵرشتنی ئەو رەخنانەیان، واتە تەنها وەک بیانویەک بۆ جێهێشتنی بزوتنەوەکە نەک رەخنەی سیاسی واقعی، لێرەشدا بەداخەوە هۆکارە فعلییەکان پەردەپۆش ئەکرێت و کۆمەڵێ بیانوی ناراست دائەتاشرێت. رەخنە گرتن سەرەتایەکە بۆ هەنگاونان بەرەو بەردەوامی یا وازهێنان. واتە تۆ دەبێت سەرەتا کۆمەڵێک رەخنەو تێبینیت خستبێتە بەردەم رێکخەران و چالاکوانەکانی بزوتنەوەکە کارت لەسەر کردبێت پاشان دەتوانیت بەگوێرەی کاردانەوەی ئەوان دوا هەڵوێستی خۆت دیاری بکەیت. وازهێنانیش مافێکی ئاسایی و سەرەتایی هەر مرۆڤێکەو سەنگەر گۆڕینیش نە عەیبەیەو نە خیانەت. مرۆڤ ئازادە خۆی لە چ پێگەیەکدا دەبینێتەوەو دەبێت لەسەر بنەمای هەڵبژاردنی خۆی مامەلەی لەگەڵ بکرێت. بەڵام گەر ئەو هەڵوێستە نوێیە لەسەر بنەمای بەردگرتن بێت لەو کانیاوەی ئاوی تیاخواردۆتەوە، دەبێت چاوەرێێ ئەوە بێت ئەو کەسانەی هێشتا لە کانیاوەکە ئاو دەخۆنەوە کاردانەوەیان هەبێت. هەق وایە ئەو بەرێزانە هەست و کەرامەتی هاورێ کۆنەکانیان راگرن و لە پێناو رازاندنەوەی ئایندەی خۆیان رابردوی هاورێکانیان نەشێوێنن. دووەمیش ئەوەیە کە ساڵانێک کە خۆیان ئەندامی بزوتنەوەکە بون لە ئاست رەخنەی هاورێکانیان لە شێوازی ئیدارەدانی بزوتنەوەکە بێدەنگ و لاڵ بون و لە پێناو چنگێک پۆست و پلەدا نەیاندەتوانی بە ئاشکراو بە نهێنیش پشتگیریەکی ئەو هەوڵە رەخنە گرانەیە بکەن کە لێرەو لەوێ لە نێو گۆڕاندا چەکەرەیان دەکرد. شەهامەتی رەخنەگرتن لەو ساتەوەختەوە دەست پێ ئەکات کە لەنێو بازنەی بڕیاردابیت و هیچ هۆکارێک وات لێ نەکات تێبینیەکانی خۆت خەفە بکەیت.

من لێرەدا کارم بە ناوەرۆکی ئەو رەخنانەوە نییە کە هەندێک بەرێز لێرەو لەوێ لە بزوتنەوەکەی دەگرن، هەمیشە رەخنە بە پێویست و بە گرنگ ئەزانم، هەر بۆیە ناکرێ بەرامبەر هەر رەخنەگرتنێک سەنگەر لەو بەرێزانە بگرین و وەڵامی یەک بەیەکی قسەکانیان بدەینەوە. با زمانی رەخنەگرتن لە حزبەکان و بەتایبەت لە گۆڕان هەمیشە زیندوو بێت. ئەوە نیشانەی زیندویی بزوتنەوەکەیە، نیشانەی ئاستی هیواو چاوەروانیەکانە لە بزوتنەوەکە. ئەوەی من دەمەوێت بیڵێم بە کورتی قسەکردنە لەسەر کۆمەڵێک واقع کە خۆم شاهیدحاڵیم، پەیوەست بە رەخنەگرتن لە نێو بزوتنەوەکە. دڵنیام هاورێ و چالاکوانەکانی تری بزوتنەوەکەش هەریەکە لە ئاستی خۆیەوە نمونەی زۆری لایەو دەتوانێت گەواهی ئەو حاڵەتانە بدات. من تەنها وەک نمونە باس لە رەخنەکانی خۆم ئەکەم.

کاتێک کەسانێک دەیانەوێت ژیانی ناوخۆیی گۆڕان وا وێنا بکەن کە حزبێکە نە رەخنە قبوڵ ئەکات و نە دینامیکیەتی تێدایە، ناچارم باس لەو چوار ساڵ پەرلەمانتاریە بکەم کە ئێمەی ئەندامانی فراکسیۆن لە زۆربەی بۆنەکان و دانیشتنە رەسمیەکاندا سەرجەم رەخنەو تێبینی خۆمان بە ئەوپەڕی ئازادیەوەو تەنانەت رەق و تەقانەوە دەخستە روو. دەیان جار رووبەڕوولەگەڵ بەرپرسانی بزوتنەوەکە گفتوگۆی توندمان لەسەر پرسە جیاوازەکان هەبوو. هیچ رۆژێک هەستم بە رێگریەک نەکرد لە رەخنەگرتن و دەرخستنی کەم و کورتیەکان. ئەمە سەرباری ئەوەی فراکسیۆنی گۆڕان ئازادیەکی بەرفراوانی هەبوو لە ئیدارەدانی کاروبارەکانی خۆیدا. بەدەر لەوەش لە زۆر بۆنەدا من بە ئاشکرا، لە رۆژنامەو کەناڵەکان تری راگەیاندن، وەیا بە نامەی تایبەت وەیا لە کۆبونەوەکاندا، هەمیشە بە زەقی و بێهیچ دودڵییەک رەخنەکانی خۆم ئەخستە روو. زۆر جار هەندێک هاورێی دورە ولات پێیان سەیر بوو ئێمە دوای ئەو رەخنانە  ئەتوانین سەردانی گردەکەو رێکخەری گشتی بکەین و بەردەوام بین لەسەر کارەکانمان.بەڵام دیار بوو چ  رێکخەری گشتی و چ  هاورێیانی تر و چ  ئێمەش دەمانزانی رەخنەگرتن لە ئاکامی کارکردن و خەمخۆری و دڵسۆزیەوە دێت و هەر بەو روحیەتەش وەردەگیرا. سەیر لەوەدا بوو ئێمە بەو رەخنانە لای هاوڕییانمان لە سەرکردایەتی بزوتنەوەکەو بە تایبەت خودی کاک نەوشیروانەوە بە هەمان چاوی دۆستانەوە مامەڵەمان لەگەڵ دەکرا، تەنها ئەوانەی کە بڕیاری کۆیلە بونیان دابوو هەم خۆیان دورە پەرێز ئەگرت و هەمیش لە دورەوە مۆڕەیان ئەکرد.

دوای راگەیاندنی تەشکیلەی گۆڕان و جڤات و دەزگاکانی تر، من لە نوسینێکی تونددا رەخنەم لە ئیدارەدانی گۆڕان گرت و ٩٩% رەخنەکانم بە توندی ئاراستەی خودی کاک نەوشیروان بوو، ئەو وتارە"گۆڕان وانابێت" رەنگدانەوەی کۆمەلێک تێبینی بوو لە شیوازی ئیدارەدانی گۆڕان و ئەو کۆنتراکتە مەعنەویەی ئێمەی بە بزوتنەوەکەوە دەبەستەوە. دوای ئەو رەخنە توندە بۆ چرکەیەکیش هەستم بە هیچ گۆڕانێک لە هەڵس و کەوتی بەرێز رێکخەری گشتی و هاورێیانی تردا نەکرد. نە فشار نە دادگای حزبی نە لێپێچینەوە، نە مەقسەڵە، نە قسەی سارد، نە مۆڕە،نە تەخوین ،نە دەرکردن،نە......نەخێر. بۆیە سەیرە خەڵکانێک کە پێشتر خۆیان هیچ رەخنەو نوزەیەکیان نەبوبێت وا پێشان بدەن کە کەس نە پێشتر و نە ئێستاش جورئەتی رەخنە گرتنی نەبوەو نییە. گۆڕان وەک حزبێکی عەقائدی بێگیان و بێروح پێشان بدەن.

پاشان لەگەڵ کۆمەلێک کەسایەتی بەرێزدا کۆمەڵێک یاداشت و پلانمان بۆ رێکخستنەوەی گۆڕان و دەرخستنی کێشەو کەم و کورتیەکان نوسی و لیجنەیەک بۆ یەکلاکردنەوەی ئەو مەسەلانە دروست کرا، کە بەداخەوە دواتر گوێی لێنەگیراو بە ئاکام نەگەیشت کە دڵنیام گەر بەشێک لەو راسپاردەو رەخنانە بەهەند وەربگیرایە گۆڕان لە ئێستادا باشتر دەیتوانی ئیدارەی ئەم دۆخە نوێیە بدات. بەشێک لەو بەرێزانەی کە خاوەنی ئەو پرۆژە رەخنە گریە ریشەیانەبون لە ئێستادا کەسی بڕیاردەرن لە نێو بزوتنەوەکە، نە دورخرانەوەو نە گەمارۆ دران و نە تەشهیریان پێ کرا، چونکە مەعلوم بوو ئەو هەوڵەی ئەوان تەنها بۆ باشترکردنی نێو خۆی بزوتنەوەکەو هەنگاوێکی دڵسۆزانەی خەمخۆرانە بوو لەو پێناوەدا.

دەشێ واز لە گۆڕان بهێنین، حزبێکی تر هەڵبژێرین، دەکرێ بڕیاری سیاسی و سەنگەری حزبیمان بگۆڕین، ئەوە ئاساییە،خەڵک ئازادە، بەڵام ناشێ و ناکرێ رۆڵی گەورەی گۆڕان و خودی کاک نەوشیروان و بە تایبەت لەم چەند ساڵەی دواییەی کوردستاندا نادیدە بگرین. ئەوە ئیتر تەڵاقدانی ویژدانە. پێشم وایە تەنها مرۆڤە روح گەورەکان دەتوانن ئەو گرنگی و گەورەییەی گۆڕان ببینن.

خوێندراوەتەوە1479