نەبەز گۆران

ساڵێكی سەخت بەڕێوەیە‌


نامەوێت كەس بترسێنم، ناشمەوێت هیچ كەس نائومێد بكەم، بەڵام ساڵێكی زۆر سەخت لە بەردەماندایە. كاتێك ئەم رستە دەخەمە بەردەمت، لەوانەیە یەكسەر بپرسیت چۆن؟ وەڵامی ئەم پرسیارە زۆر سەخت نیە. پێش هەمووشت دەبێت بڵێم:

باشترین هاوڵاتی ئەو هاوڵاتیەیە، لە قەیرانەكاندا پشت بەخۆی دەبەستێت، نەك هیچ شوێنێكی دیكە. كاتێك قەیرانەكان كەڵەكە دەبن، راستیەكە بوترێت باشترە، نەك فێڵكردن لە خەڵك و ئومێد دروستكردنێك كە ئومێد نیە و بۆ شاییە. وەرە با پێكەوە سەیری ئەم دۆخە بكەین.

- نرخی یەك بەرمیل نەوت لە بازارەكانی جیهان، لەم ساڵەدا دادەبەزێت بۆ (40) دۆلار، عێراقیش لە (96%) پشتی بە داهاتی نەوت بەستووە، هەرێمیش لە (96%) پشتی بە داهاتی عێراق بەستووە. كەواتە هەردووكیان كۆڵەكەی پشتیان نەوتەكەیە! بودجەی عێراق بۆ هەر بەرمیلەنەوتێك بە نرخی (60) دۆلار خەمڵێنراوە! كەوایە هەر بە دابەزینی نرخەكە، راستەوخۆ قەیرانێك دروست دەبێت،كە ناتوانێت بەهەناردەكردنی زیادە چارەی بكات، چونكە هەناردەكەی زیادبكات نرخەكە زیاتر دادەبەزێت. ئەم قەیرانەش پشكی زۆری بەر هەرێم دەكەوێت. بۆیە دڵنیابن، ئەو رستانەی بە ئێوەی هاوڵاتیاندەوترێن، هیچ نین جگە لە دڵخۆشكردنێكی كاتی. ئەم ساڵە ئەو ساڵە نیە ساڵی هەڵسانەوەی ئابووری بێت، بەڵكو ساڵێكی سەختە. لە رووی سەبازییەوە، ناوچەیەكی زۆر لە بەردەم شەڕدایە و ئەوەش پێویستی بە بڕەبودجەیەكی زۆر هەیە، بۆ ئیدارەدانی ئەو شەڕە. لە ڕووی كارەباوە، هیچ وێسگەیەكی نوێ‌ بوونی نیە، تا كێشەی كارەبا چارەبكرێت و هەر بەم شێوەیەدەمێنێتەوە.

پاشان كەس چاودێرنیە بەسەر وەزارەتی سامانە سروشتیەكانەوە، بەكەیفی خۆی نرخ بۆ بەنزین و نەوت دادەنێت، ئەزانن بۆ؟ چونكە پێویستیان بە پارەیە بۆ بەرێوەبردنی كابینەكە، یەكێك لە كۆڵەكەكانی ئەو پارەیەش بەرزكردنەوەی نرخی بەنزین و نەوتە. لە ملاوە دەیفرۆشن لەولاوە وەریدەگرنەوە. لە ڕووی كشتوكاڵەوە، شایەنی باسكردن نین، لە ڕووی بەرهەمی ناوخۆوە هیچ بنەمایەكی پتەومان نیە. ئەو بڕەپاره‌یەی لەم ماوەیەدا لە بەغدادەوە دێت، ناتوانێت ساڵەكە بگۆڕێت، بەڵكو بەردەوام ئەم قەیرانانە لە ئارادادەبن. خۆ ئەگەر لە نیوەی ساڵەكەدا نرخی نەوت لە بازارەكانی جیهان بەرزببێتەوە، ئەگەرچی ئەمە ئەگەرێكی وا خێرانیە و شەرەكە لە عێراق گەورەترە. پێدەچێت جوڵەیەك دروستبێت، ئەما راپۆرتە ئابووریەكان وا وێنای دەكەن، لەوانەیە ئەم شەڕی نەوتە تا كۆتایی ساڵی (2015) بەردەوام بێت و بەتەواوەتی كۆمەڵێك وڵات، بخاتە ژێر فشارێكی گەورەی ئابوورییەوە.

ئەشێت وتنی ئەم راستیانە بۆ هەندێك كەس جێگای بڕوانەبێت. وەلێ‌ ئەم هەرێمە لە قەیرانی زۆر گەورەدا دەژیت و قەیرانەكانیش تا كۆتایی ئەم ساڵە بەردەوام دەبن و هیچ گومانی تێدانیە فشارێكی سەخت ئەكەوێتە سەر هاوڵاتیان. بۆیە كەس چاوەرێی ئەو مژدە بەپەلانە نەكات كە بۆ دڵخۆشیەكی كاتی دەوترێن. هەموو مژدەیەكی خۆش بەرێكردنی كاتێكە. رێككەوتنەكەی هەرێم و بەغدادیش ئەگەر ئاگاتان لێبێت، بۆ ساڵی نوێیە و ئەم دابەزینی نرخی نەوتە لە بازاڕەكانی جیهان، كە بڕبڕەی پشتی رێككەوتنەكەیە، هەردوو لای توشی شۆككردەوە، ئەما راستیەكە بە ئێوە ناڵێن.

خۆ ئامادەكردن بۆ ساڵێكی پڕ قەیران و لاوازیی‌ ئابووری، كارێكی ژیرانەیە نەك كارێكی هەوانتە. ڕەنگە قورس نەبێت بڵێین: ئەم هەرێمە پلانی نەبوو، ئێستاش نیەتی. كە هەرێم و دەسەڵاتدارەكانی پلانیان نەبێت، واتای ئەوەنیە ئێمەی هاونیشتیمانیانیش بێ‌ پلان بین. پلاندانان بۆ ئەم ساڵە كاری هەموو كەسێكە. لەم ساڵەدا زۆربەی پرۆژەكان دەوەستن، هەرێم فشاری زۆر دەخاتە سەرخۆی بەس بتوانێت، موچەی فەرمانبەر و ئیدارەی شەڕەكان بكات. ئەگەر بۆی بكرێت ئەوە دەكات، لەوە زیاتر شتێكی دیكەی نەخستوەتە روو تابزانین چیتر دەكات. بەس بڕواكردن بەوەی ساڵێكی خۆش لەبەردەمانە، ئیشی ئەوانەیە بڕوا بە هەموو قسەیەكی خۆش دەكەن. راستیەكی دیكەش هەیە بیزانن، هەرێم یەك دینار پاشەكەوتی نیەو بە پێی دواهەمین لێدوانی وەزیری سامانە سروشتیەكان(7) ملیار قەرزارین! جا بۆخۆتان بزانن لە ژێر قەرزیشداین. بۆیە راستیەكەی ئەوەیە، ئەم ساڵە ساڵێكی خۆشنیە، گەر بڕواش ناكەن، بۆخۆتان لێكی بدەوە، لەم ڕوانەوە:

- دابەزینی نرخی نەوت
- (96%) پشت بە نەوت بەستراوە.
- وێسگەی نوێ‌ نیە بۆ چارەسەری كارەبا.
- داهاتی ناوخۆ لاوازە.
- كشتوكاڵ لاوازە.
- شەرێكی گەورە و ئبدارەكردنێك لەبەردەماندایە.
- هیچ پارەیەكی پاشەكەوتمان نیە.
- ناشتوانین رێژەی هەناردەكردنی نەوت بەرز بكەینەوە، بەریزشی بكەینەوە، هێشتا داخوازیەكەی عێراق پڕناكاتەوە. چونكە لەسەر نرخێك رێكەوتبوون ئێستا نرخەكە زۆر لەوە كەمترە لە بازارەكاندا.
- دراوسێكانمان توشی قەیرانی گەورەدەبن بە هۆی نرخی نەوتەوە.
..... هتد...

پاشان بیرێك لە پلانەكانی خۆتان بكەنەوە، بۆ ساڵی نوێ‌، چونكە ساڵێكی خۆش نابێت.

خوێندراوەتەوە9492