دلێر عه‌بدولخالق

(9)ی نیسان، یادێک لە بەرهەمهێنانەوەی ستەمکاری‌


ئه‌و عێراقه‌ی به‌پێی ده‌ستور؛ هه‌رێمی کوردستان به‌شێکیه‌تی و کورد-یش به‌شێکی گرنگی هاونیشتیمانی پێکده‌هێنێت، وا ناسراوه خەڵکەکەی بێ ده‌سه‌ڵاتێکی سته‌مکار و بێ هێزی مه‌چه‌ک پۆڵاین بۆ کوتانه‌وه‌ی ئازادییه‌کانی و رشتنی خوێنی هه‌ڵناکات!

ئه‌مڕۆ (9ی نیسانی 2018) پانزە ساڵ تێده‌په‌ڕێت به‌سەر ناشتنی رژێمه‌که‌ی سه‌دام حسین. ئه‌م به‌رواره‌ و ئه‌م بیره‌وه‌رییه‌ هیچ نیه،‌ جگه‌له‌ مردنی فیزیکی سته‌مکارێک و درێژه‌دان به‌ خواستی سته‌مکاری و زیندوکردنه‌وه‌ی چه‌ندین دیکتاتۆری نوێ؛ که‌ هێواش هێواش خوێن و ماڵی عێراقییه‌کان ده‌خۆن.

حه‌جاج بن یوسف ئه‌لسه‌قه‌فی هەزار و سێ سەد ساڵ پێش ئێستا بوه‌ والی عێراق: 694. له‌ماوه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارێتیدا "حه‌جاج" شاری بونیادنا، یه‌که‌م پاره‌ی کانزایی عه‌ره‌بی لێدا، شۆڕشێکی له‌ به‌رهه‌مهێنانی کشتوکاڵیدا خسته‌گه‌ڕ و له‌سه‌ر راسپارده‌ی ئه‌و (قورئان) به‌و فۆرمه‌ی ئێستا چاپکرا، به‌ڵام بۆ جێبه‌جێکردنی بڕیاره‌کانی په‌یڕه‌وی دڵڕه‌قانه‌ترین شێوازی حوکمی کرد، به‌شێوه‌یه‌ک جگه‌له‌ ته‌سفیه‌کردنی نه‌یاره‌کانی و کوشتنی رکابه‌ره‌کانی سه‌ری کوژراه‌وه‌کانی له‌ شوێنی گشتیدا له‌سه‌ر یه‌ک‌ که‌ڵه‌که‌ ده‌کرد و خه‌ڵک له‌ده‌وری هه‌ره‌می سه‌ره‌کان کۆده‌بونه‌وه‌ و پێکه‌نییان ده‌هات به‌ چاره‌نوسی هاونیشتمانه‌کانیان!

له‌یه‌کێک له‌م مناسه‌بانه‌دا "حه‌جاج" وتارێک پێشکه‌ش ده‌کات و رو له‌ زیندوه‌کان ده‌کات و ده‌ڵێت: "له‌به‌رده‌ممدا؛ کۆمه‌ڵێک سه‌ر ده‌بینم که‌ کاتی بڕینیان هاتوه‌، من ئاماده‌م ئه‌وه‌ بکه‌م، خوێن ده‌بینم له‌ناو جبه‌ و ریشدا دێته‌ خوارێ.. به‌خوا قه‌سه‌م ئه‌ی خه‌ڵکی عێراق؛ ئه‌ی ئه‌هلی ساخته‌ و دو رویی، ئه‌ی سیفه‌ت ئه‌هریمه‌نه‌کان؛ ماوه‌یه‌کی زۆره‌ خه‌ریکی ئاژاوه‌گێڕی و فیتنه‌بازین و رێگه‌ی گوناهتان گرتوه‌ و له‌ تاریکیدا دێن و ده‌ڕۆن.. سوێند به‌ خوا پێستان ده‌گورم و وه‌ک ده‌سته‌چیلکه‌ چه‌پکتان ده‌که‌م و وه‌ک وشتر قامچی کاریتان ده‌که‌م."

ئەوە نمونەیەکە لە رابردوی سیاسیی ئەم وڵاتە، کە ئێمەش وەک کورد خراوینە ناو ئەم تەنورە ئاگراوییە و، وەک نەتەوەیەکی ناچارکراو بە هەڵگرتنی شوناسی عێراقی پشکی شێری لە کوشتوبڕی دەسەڵاتی عێراقی بەرکەوتوە. خەڵک لەم جوگرافیایە تائێستاش بە فۆرمی جیاواز چەپڵە بۆ گوتازای شه‌ڕانی حه‌جاجەکان لێدەدەن. هاوار دەکەن و "حه‌جاج" دەخه‌نه‌ سه‌ر سه‌ریان و پێش قرتاندنی ملیان ره‌عیه‌تخوازیی خۆیانی بۆ چه‌ند باره‌ بکه‌نه‌وه‌!؟

هه‌ر به‌وشێوه‌یه‌ و به‌ درێژایی حوکمی یه‌ک له‌دوای یه‌کی عێراق؛ کوشتوبڕی سیاسیی و ده‌ستاوده‌ستی ده‌سه‌ڵات به‌ خوێن و کوده‌تا و شۆڕش و فه‌وتی خه‌ڵک به‌رده‌وامی کێشاوه‌. وه‌ک هه‌میشه‌ش‌ "میلله‌ت" به‌ واقعه‌که‌ رازی بوه‌ و قوربانی بێ ته‌قسیری به‌خشیوه‌‌. واته‌ ئه‌وه‌ توڕاسی عێراقیه‌کانه‌؛ نه‌وه‌ دوای نه‌وه‌ ده‌ستاوده‌ستی کردوه‌ و حوکمێکیان هه‌ڵبژاردوه‌ که‌ به‌ خوێنی ئه‌وان ژیانی کردوه‌.

ئیتر ده‌بێت چاوه‌ڕێ بین و بزانین له‌ ئاینده‌شدا چه‌ند (9ی4)ی تر له‌ مێژوی ئه‌م وڵاته‌دا سه‌رده‌ردێنێ و‌ پرۆسه‌کانی رزگاری له‌ده‌ستی ئه‌م دیکتاتۆر بۆ ده‌ستی ئه‌و دیکتاتۆر ده‌گوازینه‌وه‌ و که‌چی هه‌ر ئازاد نابین.. ئازاد نابین، چونکه‌ له‌ ده‌یان شوێن وتراوه‌‌ خه‌ڵکی عێراق ئاشنایه‌تی له‌گه‌ڵ حوکمی سته‌مکار زیاتره‌ و مەحکومە بە بەرهەمهێنانەوەی ئەم تایپە لە دەسەڵات.

خوێندراوەتەوە284