عه‌دنان عوسمان

"بەڵێ"کەی سەید عومەر و "نەخێر"ەکەی ئەوان‌


زۆر جار کە قسە لەسەر ریفراندۆم و ئاسەوارەکانی ئەکرێ، نە یارانی گۆڕان یەکسەر باس لە "بەڵێ"کەی کاک عومەری سەید عەلی ئەکەن. نەیارانی گۆڕان ئەو بەڵێیە بە یەکێک لە خاڵە سلبیەکانی گۆڕان دائەنێن کە گوایە گۆڕانیش تەسلیم بە ئیرادەی پارتی و بارزانی بو لەو پرسەو، تەنها جوڵانەوەی نەخێر تا دوا سات دژ بەو ریفراندۆمە وەستایەوە.

سەرەتا من نامەوێت هیچ پاکانەیەک بۆ ئەو بەڵێیەی رێکخەری گشتی بهێنمەوە، چونکە خۆم، چ ئەوکات و چ ئێستاش دژی ئەوە بوم و لەگەڵ بایکۆتی تەواوی پرۆسەکە بوم. ئێمە زۆرینەی هەڵسوڕاوەکانی گۆڕان و میدیای گۆڕان و چالاکوانە سەرەکیەکانی، هەر لەسەرەتاوە تا دواسات دژ بەو ریفراندۆمە وەستاینەوەو، لەهەمو بۆنەو دەرفەتێکدا ناوەڕۆکە نانیشتمانیەکەیمان رون ئەکردەوە. بەڵام بەدیوێکی تردا کەس ناتوانێت موزایەدەی هەلوێست و پرەنسیپ بەسەر سەید عومەردا بکات، هەموو شاهدی خەبات و نەزاهەتی ئەو پیاوەن، دڵنیاشم لەوەی ئەو بەو دەنگدانەی، ویستی هیچ ئۆباڵێکی مێژویی نەخاتە سەر بزوتنەوەکەی، چونکە هەر لەسەرەتاوە دیاربو ئەم ریفراندۆمە بەرەو شکست ئەڕوات و نە کۆدەنگی نیشتمانی و نە دەرەکی لەسەر نیە، بەڵام لایەنەکانی ریفراندۆم، بەتایبەت پارتی و یەکێتی، دەیانویست هۆکاری شکستەکە بخەنە ئەستۆی لایەنێک و خۆیان لە هەڵگرتنی ئۆباڵی ئەو کردارە بدزنەوە. سەید عومەر گەر رێکخەری گشتی نەبوایە، ئەستەم بو بەو هەنگاوە هەستێت.

ئەوەی من لێرەدا ئەمەوێت بە کورتی قسەی لەسەر بکەم، ئەوەیە کە "بەڵێی" کاک عومەر و "نەخێری" ئەوانی تر هەر یەک شتەو یەک مەغزای هەیە. چونکە کەسانێک کە خۆیان سەرتاپای پرۆسەکەیان قبوڵ کردوەو رۆیشتون بۆ دەنگدان، بۆیان نیەو ناتوانن تانەو تەشەر لەو بەڵێیە بدەن. بەڵێ و نەخێر دو دیوی یەک دراون کە شەرعیەتدانە بە ریفراندۆمەکە.

با سەرەتا بزانین گۆڕان و رێکخەرەکەی و هەمو ستافەکەی چۆن مامەڵەیان لەگەل ئەم پرسە کرد:

یەکەم: گۆڕان هەر لەسەرەتاوە دژ بەم پرۆسەیە وەستایەوە، هەم پێی وابو کاتەکەی گونجاو نیەو هەمیش دەبوایە لە رێگەی پەرلەمانێکی زەوت نەکراوەوە بڕیار لەسەر مەسەلەیەکی وا بدرێ.

دوەم: گۆڕان نەک هەر نەچوە نێو ئەنجومەنی بالای ریفراندۆم، بەڵکو بە ئەنجومەنێکی ناشەرعی زانی و ئامادە نەبو مامەڵەی لەگەل بکات.

سێیەم: سەرجەم لێدوان و بەیانە رەسمیەکانی گۆران و بەتایبەتتر دواکۆبونەوەی جڤات، هەموی بە ئاراستەی بایکۆتکردن و ناشەرعی بونی پرۆسەکە بو.

کەواتە جیاوازی گۆڕان لەوانی تر لەوەدا بو، کە هەر لەسەرەتاوە ئێمە پرۆسەکەمان پێ ناقانونی و ناشەرعی بو، وە هەڵسوڕاوەکانی خۆمان هاندا بۆ بایکۆت کردنی، هەر بۆیەش رێژەی دەنگ نەدان لە سلێمانی گەیشتە زیاد لە ٦٥%.

ئەوانی تر، بە بەشداری کردنیان لە پرۆسەکە (جا دەنگەکەیان چی بوبێت مەسەلەیەک نیە) شەرعیەتیان بە هەنگاوێکی پڕ لە کارەساتبار و نا قانونی دا کە لەلایەن کەسێکەوە بڕیاری لەسەر درابو بێ ئەوەی هیچ پۆستێکی باڵای لە هەرێمدا هەبێت و تەخویل کرابێت بۆ ئەو مەسەلەیە. بەشداری کردن لەدەنگدان، جا بەڵێ بێت یا نەخێر چونە نێو ئەو پرۆسە ناشەرعیە بو، وە ئیعترافکردن بو بەو هەنگاوانەی پارتی و دەستوپێوەندەکانیان. 

خۆ گەر بەڵێکەی سەید عومەر خەمخۆری بو بێت بۆ بزوتنەوەکەی، بەو حوکمەی ئەو رێکخەری گشتیەو نایەوێت ئۆباڵی مێژویی شکستی ریفراندۆم بکەوێتە ئەستۆی بزوتنەوەکەی، ئەوا نەخێری ئەوانی تر نەک هەر روبەروبونەوەی ئەو ریفراندۆمە نەبو، بەڵکو رێک شەرعیەتدان و بە یاسایی پێشاندان و بە ئاسایی کردنی پرسەکە بو، چونکە کە تۆ رۆشتیت بۆ دەنگدان، واتە بڕوات بەو پرۆسەو پرسە هەیە، ئیتر چۆنت دەنگداوە، ئەوە جارێکی تر متمانە بە دەنگدانەکە ئەدات و لای کۆمەڵگای نێو دەوڵەتیش وا ئەکەوێتەوە کە پرسەکە قانونی و ئسوڵی بوەو لایەنگر و دژیشی هەبوە.

خوێندراوەتەوە720