جەعفەر عەلی

حکومەتی ئەگەرەکان!‌


نزیک بە یەک هەفتەیە خۆپیشاندانێکی فراوان بەشێکی زۆر لە شارەکانی هەرێمی کوردستانی گرتۆتەوە. کرۆکی داواکاری خۆپیشاندەران سەبارەت بە بابەتێکە، کە حکومەت بۆ سێ ساڵ دەبێت لەڕێیەوە دەستی خستۆتە نێو تاڵانکردنی گیرفانی موچەخۆرانەوە، واتە ئەوەی ناویانناوە سیستەمی پاشەکەوتی موچە، هیچ بنەمایەکی یاسایی نییە. حکومەت داوای ئەنجامدانی ئەرک لە فەرمانبەران دەکات بەبێ ئەوەی مافەکانیان بۆ دابینبکات. 

حکومەتی هەرێم لە یەکەم کابینەوە تا ئەندازەیەکی گەورە لەسەر (ئەگەر) ژیاوە، واتە پلان و نەخشەیەکی زانستی بۆ کاری سیاسی و سەربازی و ئیداری و دارایی نەبووە، بۆ ئەوکاتە ژیاوە کە تیایدا هەناسەی داوە، بیری لەوە نەکردۆتەوە بەیانی چی روودەدات. هەرگیز پلانی بۆ دۆخێکی نائاسایی نەبووە، لە هەرکاتێک کوردستان رووبەڕووی دۆخێکی نائاسایی بووبێتەوە، هەرێم چارەسەری پێنەبووە، هۆکارەکەش ئەوەیە، کە حکومەتێکی بێ پلانی چرکەساتی بووە، بۆ ئەم چرکەساتە ژیاوە، کە تیایدا ئامادە بووە، نەک بۆ چرکەسات و کاتەکانی ئایندە. 

کاتێک شەڕی ناوخۆ روویدا، گووتیان (ئەگەر) شەڕ کۆتایی پێبێت، دۆخی کوردستان ئاسایی دەبێتەوە، واتە ژیانی خەڵک و دروستکردنی حکومەتی دامەزراوەیی پابەندی دۆخی دوای شەڕی ناوخۆ کرابوو، شەڕی گەرم کۆتایی هات، نە دۆخی خەڵک گۆڕانی گەورەی بەخۆوە بینی، نە حکومەتی دامەزراوەیی چێکرا. 

دوای ئەوەی دەوڵەتی عیراق بونیادنرایەوە، بۆ ماوەیەک دۆخی هەرێمیش لە رووی داراییەوە بە پشتبەستن بە لە ١٧٪ی بودجەی بەغدا، رووی لە بوژانەوە کرد، واتە تەنها هۆکارێک کە موچەخۆر و جوڵەی وەبەرهێنانی لە کوردستان بەرەو بوژانەوە برد، ئەو بڕی بودجەیە بوو، کە لە یاسای بودجەی عیراقدا، ساڵانە بۆ هەرێم دیاریدەکرا. حکومەت لەبری ئەوەی بەم پارە قەبەیە ژێرخانی ئابووری کوردستان بەهێز بکا، لەبری ئەوەی سەرچاوەکانی داهات بۆ هەرێم فرەچەشن بکات، لەبری بایەخدان بە بوژانەوەی کەرتی کشتوکاڵ و گەشتیاری و دامەزراندنی بنەماکانی پیشەسازی نیشتمانی، کەوتە نێو چاڵە نەوتەکانی هەرێم و هەر رۆژەو کۆمپانیایەکی گەورەی جیهانی بانگهێشتی کوردستان دەکرد بۆ گەڕان و پشکنین بە دوای نەوت و وەبەرهێنان لە کەرتی نەوتدا، واتە وەکچۆن نوسینگەکانی دراو بە دوای قازانجی خێراو دەستبەجێدا دەگەڕێن، حکومەتەکەی پارتی و یەکێتیش بە دوای هەمان قازانجی خێرای نەوتەوە بوون، بەڵام بەپلەی یەکەم بۆ حیزب و بنەماڵەو کۆمپانیا حیزبییەکانیان، نەک بۆ خەڵک و بەرژەوەندی گشتی. بۆنی نەوت و قازانجی خێرا بە ئەندازەیەک مەستی کردبوون، هەرگیز بیریان بۆ ئەوە نەدەچوو، کە ئەوەی خستوویانەتە بازاڕی هەراجەوە، موڵکی هەموومانە، بە نەوەکانی ئایندەشەوە، نەک موڵکی چەند حیزب و بنەماڵەو کەسێک. کاتێکیش پەیوەندییەکانی نێوان هەرێم و ناوەند گرژی تێکەوت، ئەو بڕە بودجەیەش، کە لە بودجەی گشتی عیراقدا وەک پشکی هەرێم دیاریکرابوو، لەلایەن حکومەتی عیراقەوە بڕا. دواتریش شەڕی تیرۆریستانی داعش رووی لە هەرێم کردو دۆخەکەی بە ئاقارێکی خراپتردا برد. لە هەموو ئەم رووداوانەدا، قسەی سەرەکی حکومەتی هەرێم برتیبووە لەوەی (ئەگەر) بەغدا بودجەی نارد دۆخی موچەخۆران باش دەبێت، (ئەگەر) شەڕی داعش تەواو بوو دۆخی هەرێم ئاسایی دەبێتەوە. واتە دیسان ژیانی هاوڵاتیانی هەرێم و کۆی موچەخۆرانی کەوتەوە بەردەم چەند (ئەگەر)ێکی تازەی دەسەڵاتدارانی پارتی و یەکێتی.

لە دۆخی نێوان بڕینی بودجەی بەغدا و شەڕی داعشەوە تا ئێستا ئەم حکومەتی هەرێمی کوردستانە بەردەوام ئێمە و ژیانی هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستانی خستۆتە بەردەم (ئەگەر)ەکانەوە، بۆ نموونە:

(ئەگەر) دۆخی کوردستان ئارام بۆوە، (ئەگەر) حکومەتی عیراق بودجەی هەرێمی نارد، (ئەگەر) شەڕی داعش کۆتاییهات، (ئەگەر) نرخی نەوت بەرزبۆوە، (ئەگەر) سەربەخۆ نەوت بفرۆشین. تازەترین (ئەگەر)ەکانی دوای هەفتەیەک لە خۆپیشاندانی موچەخۆرانی هەرێمیش، بریتین لە: (ئەگەر) کورد لە بەغدا یەکڕیز بێت، (ئەگەر) ئەمریکا بەردەوام بێت لە ناردنی ئەو بڕە پارەیەی مانگانە بۆ هێزی پێشمەرگەی دەنێرێت، (ئەگەر) عەبادی مانگانە ئەم بڕە پارەیە بۆ هەرێم بنێرێت. (ئەگەر) هەموو ئەم (ئەگەر)انە هیچ کێشەیەکیان تێنەکەوێت، ئەوا حکومەتی هەرێم بڕیاریداوە، لەڕێی دەستکاری پاشەکەوتی موچەوە، بەشێک لە مافی موچەخۆرانی هەرێم بداتەوەو لە بەرژەوەندی موچەخۆران بڕی پاشەکەوتە نایاساییەکەیان بۆ کەمبکاتەوە. 

لە راستیدا ئێستا ئێمە لە نیشتمانێکدا دەژین چواردەورمان بە مینی (ئەگەر)ەکانی پارتی و یەکێتی چێنراوە. کاتێک ژیانی موچەخۆران دەکەوێتە نێو ئەم هەموو (ئەگەر)انەوە، مرۆڤ دەبێ رۆژانە هێندەی کاتژمێرەکانی دەوامی فەرمی، دەستەو نزا روو لە قاپی خودا بکات و بڵێت، خودایە هیچ یەکێک لە(ئەگەر)ەکانی (حکومەتی ئەگەرەکان) کێشەیەیان تێنەکەوێت، تا هیچنەبێت بتوانین لە دۆخێکی جێگیری دەروونیدا، موچە بە پاشەکەوتی نایاساییەوە وەربگرین. یان خوادیە مامۆستایان و کارمەندانی تەندروستی چەقۆ و دەمانچە بەکارنەهێنن، چونکە بیلموقابیل (بە زمانی نیچیرڤان بارزانی)، رەفتاریان لەگەڵ دەکەن، واتە کۆتا (ئەگەر)ی حکومەت، بریتیبوو لە (ئەگەر)ی بەکارهێنانی (چەقۆ و دەمانچە) لەلایەن موچەخۆرانی سێکتەرەکانی پەروەردەو تەندروستی.

خوێندراوەتەوە200