شەماڵ عەبدولوەفا

نە ئەخلاقی سیاسی.. نە شەرم.. نە تەریقبونەوە لە هەرێمدا نییە‌


لە ئوسترالیا بوم بە وەفدێک لە پێرس، بابەتێک رویدا بو وەزیرێک شەوانێکی درەنگ لە ترافیک لایتێکی دابو بە موخالەفە، بۆ بەیانی ئیستیقالەی کرد لە پۆستەکەی‌و داوای لێبوردنی کرد. لەو وڵاتانەدا کە تۆسقاڵێک گرنگی بە مرۆڤ و ئەخلاق دەدرێت ئەم دەست لەکار کێشانەوەو داوای لێبوردنە دیاردەیەکی سروشتییە.

کاک نەوشیروان لە دوای روخانی سەدام بە نوسراوێک لەگەڵ هەشت برادەری مەکتەبی سیاسی، بەڕێز مام جەلالیان ئاگادار کردەوە لەوەی کە نە حیزب نە پەرلەمان نە حکومەت وا ناڕوات بەڕێوە، پێویستە چاکسازی لە هەمو بوارەکاندا بکرێ، هەرزو هەندێ لەو برادەرانەی م.س پەشیمان بونەوەو رێزی ئیمزاکەیان نەگرت، هەڵبژاردنی مەڵبەندەکان کرا، بە پارەو بە ترس و فێڵ کاک نەوشیروانیان بە دۆڕاندن دا! دوای ئەو ئەنجامانە، کاک نەوشیروان ئیستیقالەی کرد.

لەم هەرێمەدا، دوای (26) ساڵ لە شکست، دۆڕاندن، ئاشبەتاڵ، نیشتمان فرۆشی، وڵات فرۆشی، خەڵک فرۆشی، خۆ فرۆشی، قەزیە فرۆشی، هەڕاج و تاڵان، بون بە رۆبۆتی دەورو بەر، سەرباری هەمو ئەمانە، خیانەت. کەسێک نەبو، دروست نەبو نەک ئیستیقالە بەڵکو داوای لێبوردنیش بکا، هەر هەمویان خۆیان کردوەتە پڵنگ بەڵام پڵنگی کاغەز.

ئەمەی رودەدات نمونەیەکی زۆر ناشیرین و قێزەونی ئەم حکومڕانیەیە. کەسێک نییە نەک شەرم لە خەڵک بکا، بەڵکو شەرم لە خۆی‌و خێزان و کەسوکارەکەشی بکا.

کەسێ نییە بڵێ تەریق ئەبمەوە لە سیاسەتی حیزبەکەم، ئەمە کارەساتە گەورەکەیە، ئەمەیە لوتکەی ئیفلاسی ئەخلاقی سیاسی لە هەرێمدا. گەر ئەمە بەردەوام بێ، ئیفلاسی ئەخلاقیی تری بەدوادا دێ.

بە داخەوە لە هەرێم‌دا نە شێرە ژن ماوە نە کەڵە پیاو، مردنیش نەماوە، چونکە گەر بمایا رۆژانە ئەم کەسایەتییانە لەڕوی سیاسییەوە دەمردن، مردنی سیاسیش دوا وێستگە نییە، بەڵکو شتێک هەیە پێی دەڵێن ویژدان، بەڵام ئێوە ئیفسلاسی ویژدانیشتان کردوە. هۆکەشی نەبونی مەعریفەی پێویست و زاڵبونی عەقڵیەتی خێڵە.

خوێندراوەتەوە1901