نەبەز گۆران

پڕۆژەی گەمارۆدانی كوردی رۆژئاوا‌


ئەوەی ئێستا دەیبینین، پڕۆژەیەكی كۆنە و، لە ئێستادا جێبەجێدەكرێت. كاتی خۆی توركیا ڕێككەوتنێكی لەگەڵ ئەمریكا كرد، بۆ سنوورداركردنی كورد لە ڕۆژئاوا. لە خستنە خوارەوەی فڕۆكە ڕوسیەكە، كێشەیەك كەوتە بەردەم جێبەجێكردنی ڕێككەوتنەكەوە. پاش دانیشتنەكەی ئەمجارەی (ئۆردوگان_ پوتین) ئەو كێشەیەش نەما و ئێستا هەمان پڕۆژە كۆنەكە بە ڕازیبوونی ڕوسیا، كەوتە بواری جێبەجێكردنەوە. (جێگای داخە لایەنێكی كوردی بەژدارە لە پڕۆژەكەدا.)

چوونە ناوەوەی سوپای تورك و گرتنی شارێك، بۆ دروستكردنی بەربەست لەبەردەم هێزە كوردییەكەی رۆژئاوا. تەنها دیمەنێك نیە بڕوای پێبهێنین كە دژی (داعش)ە. رێككەوتنەكە لەوە مەترسیدارترە لەم چركەساتەدا نیگەرانمان بكات. رێككەوتنەكە پەیوەندی بە گەمارۆدانی كوردی رۆژئاوایە.

دەوڵەتی توركیا نایشارێتەوە، دژی هەر كیانێكە لە ژێر هەیمەنەی پەكەكە لە ڕۆژئاوا دروستبكرێت. ئێستا ئەمریكای هاوپەیمانیشی بەهەمان دیدەوە سەیری گۆڕانكارییەكان دەكات. كوردی ڕۆژئاوا بەجۆرێك گەمارۆ دەدەن، لەناو سێ‌ شاردا قەتیسی بكەن. چوار دەوری سنوورەكەشیان بریتیدەبێت لە توركیا و هاوپەیمانەكانی توركیا. یان ناچاریاندەكەن بێنە ناو رێككەوتنەكەوە، یان شەرێكی خوێناوی شكستخوارد لەو نێوانەدا ڕوودەدات.

لە ئێستادا لەبەرامبەر ئەم جوڵەیەدا توركیا كردی، ئەشێت بەهێزترین كارتی پەكەكە، تەنها گواستنەوەی شەڕبێت لەناوچە سنوورییەكانەوە بۆ ناو شارەكانی توركیا. ئەما كێشەی گەورەی ئەم پرۆژەیە ئەوەیە، ئەمریكا و ڕوسیا تێیدا هاو هەڵوێستن.  پەیەدە لە ڕۆژئاوا ناتوانێت ڕوو بەڕووی ئەو لەشكر كێشییە ببێتەوە، چونكە ڕووبەڕوو بوونەوەی ئەو لەشكركێشیە یانی، ڕوو بەڕوو بوونەوەی ئەمریكا و توركیا. ئەمەش كارێكی نەكردە و سەختە بۆ هێزێك لە لایەك لەناو شەرێكدایە و لەلایەكی ترەوە رووبەڕووی دوو هێزی زەبەلاحی جیهان ببێتەوە.

ئەو لێدوانانە راستیان تێدانیە لەلایەن بەرپرسانی توركیاوە باس لە كۆتایی هاتنی كوردی رۆژئاوا دەكرێت. ئەوەی راستیە گەمارۆدانەكە و ناچاركردنیانە بۆ رێككەوتنێك. چاودێرە نێودەوڵەتیەكان بوون بە دووبەشەوە. بەشێكیان بە نیگەرانیەوە باس لە كارەساتێك دەكەن لەناوچەكەدا ڕوودەدات. بەشێكی دیكەیان باس لە گۆڕینی نەخشە كۆنەكەی ڕۆژهەڵات دەكەن. هەردوو لا كۆكن لەسەر ئەوەی، هەر نەخشەیەك بێتە ئاراوە، جێ‌ پەنجەی توركیای بەسەرەوە دەبێت و چارەنووسی كورد بەباشی نایەتە بەر چاوان.

دابەشكردنی سوریا بۆ دوو بەش، بەشی (عەلەوی) و بەشی (سوننە) یەكێكە لە خاڵە جەوهەرییەكانی پڕۆژەكە. بەڵام ئەوەی لەم نێوانەدا هەوڵی ژێردەستەكردنی دەدرێت كوردە.( قسە لەسەر ئەوە ناكەین بۆچی لایەنێكی كوردی چووەتە ناو ئەم پرۆژە جەهەنەمیەوە، چونكە قسەكردن لەسەر ئەمە، سودێك  بەو لەشكرە بێ‌ ئاگایە ناگەیەنێت لە پێناو خۆیاندا هەموو ناڕەوایەك دەكەن بەڕەوا.)


ئەوەی خەمی گەورەیە كوردە كە لەبەردەم پرۆژەیەكی ژێردەستە كردندایە. لایەنە كوردییەكانی باشور و رۆژهەڵات لە بەردەم ئەم رێككەوتنەدا شتێكی گەورەیان پێناكرێت. هەموو چاوەكان لەسەر پەكەكەن. ئەوەی دەتوانێت بەشێكی نەخشەكە تێك بشكێنێت و، ئەویشە دەتوانێت ئاڵوگۆڕێك لە تێروانینەكاندا بكات. ئەوەی مەبەستە و لە ئێستادا بە ڕوونی دیارە، كوردی ڕۆژئاوا لەبەردەم گەمارۆدانێكی گەورەدایە. هەڵەی كوردی ڕۆژئاوا نیە نەیتوانیوە كاریكی جیاواز بكات، بەڵكو بەرژەوەندیەكانی دراوسێكان و هێزە گەورەكانە كە نایانەوێت بە پێچەوانەی بیركردنەوەی ئەوانەوە رووداوێك بێتە پێش.

ئەمریكا هاوكاری كوردانی رۆژئاوای كرد بۆ داگیرنەكردنی شاری (كۆبانێ‌) هاوكاریەكەی پاراستنی خۆی و هاوپەیمانەكانی بوو. هاوكاری توركەكان و لایەنە كوردیەكەی باشور و هاوپەیمانی توركیاش، ناچاریی بوو. دەبایە لەو چركەساتەدا ئەوە بكەن. ئەوەی گرنگە ئەوە نیە بەناچاری هاوكاریانكردن، بەڵكو ئەوەیە كە لە جێبەجێكردنی پرۆژەكەدا هاوكارن و لەناو دیمەنە دژ بەكوردەكەدا هێزی كوردیی دەبینرێت!

چاوەڕواندەبین بزانین پەرچەكردارەكە چی دەبێت.

خوێندراوەتەوە3421